Verschillende druktechnieken

Exlibrissen zijn meestal afgedrukte prenten die tot stand komen en vermenigvuldigd worden door het gebruik van druktechnieken. Bij de meeste druktechnieken heeft men een drukvorm nodig die kan ingeïnkt worden en afgedrukt op papier door het uitoefenen van een drukkracht. De traditionele hoofddruktechnieken zijn hoogdruk, diepdruk en vlakdruk. 

Hoogdruk

Alleen het verhoogde beeld wordt afgedrukt. Alles wat niet tot dit beeld behoort, snijdt de kunstenaar weg. De houtgravure, de houtsnede, de linosnede en de plasticgravure behoren tot de hoogdruktechnieken. 

Diepdruk

De afbeelding wordt in de diepte aangebracht door in een koper- of zinkplaat te graveren of met zuren in te bijten. De plaat wordt vervolgens goed ingeïnkt waarna ze voorzichtig wordt schoongemaakt. De inkt die in de groefjes is blijven zitten, wordt door een sterke drukpers op het blad papier geperst. Voorbeelden van diepdruk zijn de kopergravure of de burijngravure, de drogenaald, de ets, de aquatint, de vernis mou, de mezzotint. 

Vlakdruk

De afbeelding wordt vlak op de drager aangebracht en daarna afgedrukt. Een goed voorbeeld van de vlakdruk is de lithografie of steendruk, waarbij met vet krijt of een vette stift op een poreus vlak wordt getekend. Met Arabische gom maakt men de rest van het oppervlak wateropnemend. Bij het drukken wordt het oppervlak natgemaakt. Water en vet stoten elkaar af, dus de vette inkt hecht zich enkel aan de vette tekening en wordt op het papier afgedrukt. Uit deze basisprincipes ontwikkelen zich nieuwe druktechnieken, zoals de offset.

Fotografische technieken

Op het einde van de 19de en in het begin van de 20ste eeuw experimenteren kunstenaars met fotografische technieken om een beeld op een drukplaat over te brengen. Hierbij vertrekt men van een uitgewerkte tekening waarvan een positieve of negatieve film wordt gemaakt. Op het drukmedium wordt een lichtgevoelig gelatinelaagje aangebracht dat men belicht door de film heen. De gelatine gaat verharden op de belichte maar blijft uitwasbaar op de onbelichte gedeelten. Op basis van dit principe ontstaan diverse, gespecialiseerde technieken die op hun beurt leiden tot een drukmedium voor hoog-, diep- en vlakdruk, met soms verbluffend resultaat! 

Digitale toepassingen

Nieuwe ontwikkelingen en technieken zowel als de mogelijkheden die scanners, computers, kopieerapparaten aan kunstenaars bieden hebben er voor gezorgd dat de principes van deze oude technieken, in een nieuw kleedje, terug in de belangstelling komen. Voorbeelden zijn de heliogravure, de polymeerets. Door de huidige geavanceerde computertechnologie en de technische verfijningen van de randapparatuur en programma’s ontstaat er een heel nieuwe beeldtaal. Originele digitale prenten behoren nu definitief tot de grafische kunsten.

Nieuws Teasers: 

Contact

Zwijgershoek 14
9100
Sint-Niklaas
03 778 34 50